аркеологиа

  • venetian-castle-zakynthos-31367222632-1.jpg

Φρούριο Ζακύνθου

venetian-castle-zakynthos-31367222632.jpg
[img]http://www.kastra.eu/pics/zakynth4.jpg[/img]
1 / 12
[img]http://www.kastra.eu/pics/zakynth4.jpg[/img]
[img]http://www.kastra.eu/pics/zakynth5.jpg[/img]
[img]http://www.kastra.eu/pics/zakynth1.jpg[/img]
[img]http://www.kastra.eu/pics/zakynth-in.jpg[/img]
[img]http://www.kastra.eu/pics/zakynth10.jpg[/img]
[img]http://www.kastra.eu/pics/zakynth11.jpg[/img]
[img]http://www.kastra.eu/pics/zakynth12.jpg[/img]
[img]http://www.kastra.eu/pics/zakynth13.jpg[/img]
[img]http://www.kastra.eu/pics/zakynth-gate.jpg[/img]
[img]http://www.kastra.eu/pics/stamp92-zakynrh.jpg[/img]
[img]http://www.kastra.eu/pics/zakynth-grv89.jpg[/img]
[img]http://www.kastra.eu/pics/twz2r.jpg[/img]
Τοποθεσία:Ζάκυνθος, θέση Μπόχαλη, πάνω από την πόληΠεριφέρεια > Νομός: [img]http://www.kastra.eu/maps/m_zakynth.gif[/img]Ιόνιοι Νήσοι
Ν.ΖακύνθουΔήμος > Πόλη ή Χωριό:Δ.Ζακύνθου
• ΜπόχαληΥψόμετρο:Υψόμετρο ≈ 145 m Χρόνος Κατασκευής Προέλευσηολοκλήρωση 1646 ΕΝΕΤΙΚΟ
[img]http://www.kastra.eu/icns/orgvn.png[/img] Τύπος Κάστρου ΚατάστασηΦρούριο Μετρια
 
 
 
 
 
 
 Το Ενετικό Φρούριο Ζακύνθου βρίσκεται στη θέση που σύμφωνα με γραπτές μαρτυρίες υπήρχαν τα τείχη της Αρχαίας Ακρόπολης (Ψωφίδας). Οι επαναλαμβανόμενοι μεγάλοι σεισμοί που έπλητταν το νησί κατέστρεφαν και τα οχυρωματικά έργα με αποτέλεσμα να ανακατσκευάζονται συχνά.ΙστορίαΣτο σημείο υπήρχε κάστρο και κατά τους Βυζαντινούς χρόνους. Κατάλοιπα εκείνης της περιόδου ήρθαν πρόσφατα στο φως, με τις αρχαιολογικές ανασκαφές. Πάντως τα Βυζαντινά χρόνια δεν πρέπει να ήταν σημαντικό κάστρο καθώς τίποτα δεν είναι γνωστό γι’ αυτό. Το ίδιο ισχύει και για τους αιώνες από τον 12ο ως τον 15ο που κυρίαρχοι του νησιού ήταν οι Νορμανδοί και οι Ανδηγαυοί του Βασιλείου της Νάπολης.

Το πότε ακριβώς έκτισαν κάστρο εκεί οι Ενετοί δεν είναι γνωστό. Εικάζεται ότι ήταν το 1480, αμέσως μετά την κατάκτηση της Ζακύνθου. Την ίδια χρονιά το κάστρο καταστράφηκε από τους Τούρκους. Επισκευάστηκε το 1514 υπό την επίβλεψη των Ενετών, αλλά οι συχνοί σεισμοί που πλήττουν την περιοχή του προκάλεσαν ζημιές και καταστροφές.Η κατασκευή των τειχών και των οχυρώσεων του Φρουρίου, που έχουν διασωθεί, ολοκληρώθηκε το 1646, όταν proveditor general da mar ήταν ο Iohannem Battista Grimani, από Ενετούς μηχανικούς με ντόπιους μαστόρους, με μεγάλη επιμέλεια και ανθεκτικά υλικά. Τότε κατασκευάστηκε και ο κύριος λιθόστρωτος δρόμος, που έφτανε μέχρι τον αιγιαλό, η περίφημη Strada Giustiniana, η Σαρτζάδα, όπως καθιερώθηκε τα νεώτερα χρόνια. Σημαντική επέμβαση για τη συντήρηση κι επισκευή των τειχών, αλλά και των κτιρίων του φρουρίου, με παράλληλη φροντίδα για το σύστημα ύδρευσης και αποχέτευσης, έγινε από τους Άγγλους το 1812, όταν ήταν κυρίαρχοι στο νησί.Δομικά, Αρχιτεκτονικά, Οχυρωματικά ΣτοιχείαΤα ορατά μνημεία που αποκαλύφθηκαν κατά τη διάρκεια των τελευταίων ανασκαφών χρονολογούνται από τη βυζαντινή εποχή έως και την περίοδο της Αγγλοκρατίας.
  • Σωτήρας ή Παντοκράτορας ή "Domo" ή San Salvatore ( Βυζαντινός ναός 12ου αιώνα)
  • Αγ. Φραγκίσκος , τρίκλιτη βασιλική 14ου αιώνα.
  • Αγ. Βαρβάρα, μονόκλιτη βασιλική.
  • Αγ. Ιωάννης ο Πρόδρομος,τέλη 15ου αιώνα.
  • Ναός Υπεραγίας Θεοτόκου Λαουρένταινας
  • Αγ. Ιωάννης Θεολόγος, 15ος αιώνας.
  • Ενετικές φυλακές
  • Ενετική πυριτιδαποθήκη
  • Γήπεδο άγγλων αξιωματικών
  • Αγγλικός στρατώνας
  • Διοικητήριο - στρατώνας.
  • 1480: Πιθανός χρόνος ίδρυσης Ενετικού κάστρου
  • 1480: Καταστροφή κάστρου από τους Οθωμανούς
  • 1514: Επισκευή από τους Ενετούς
  • 1646: Ανακατασκευή από τους Ενετούς
  • 1797: Αποχώρηση Ενετών, Γαλλική κατοχή
  • 1812: Επισκευές από τους Άγγλους

Βαρδιόλα στο Μικρό Νησί

mikronisi_q.jpg
[img]http://www.kastra.eu/pics/mikronisi_q.jpg[/img]
1 / 4
[img]http://www.kastra.eu/pics/mikronisi_q.jpg[/img]
[img]http://www.kastra.eu/pics/mikronisi3.jpg[/img]
[img]http://www.kastra.eu/pics/mikronisi1.jpg[/img]
[img]http://www.kastra.eu/pics/twz2r.jpg[/img]
Τοποθεσία:Μέσα στον οικισμό Μικρό Νησί στη βορειοανατολική ακτή της Ζακύνθου.Περιφέρεια > Νομός: [img]http://www.kastra.eu/maps/m_zakynth.gif[/img]Ιόνιοι Νήσοι
Ν.ΖακύνθουΔήμος > Πόλη ή Χωριό:Δ.Ζακύνθου
• Μικρό ΝησίΥψόμετρο:Υψόμετρο ≈ 8 m Χρόνος Κατασκευής Προέλευση18ος αιών ΕΝΕΤΙΚΟ
[img]http://www.kastra.eu/icns/orgvn.png[/img] Τύπος Κάστρου ΚατάστασηΒίγλα Μετρια
 
 
 
 
 
 
 Πύργος-παρατηρητήριο στη μέση του οικισμού Μικρό Νησί, στη θέση Πλατύς Γιαλός, που βρίσκεται σε μικρό χαρακτηριστικό ακρωτήριο της βορειοανατολικής ακτής της Ζακύνθου.Η βαρδιόλα σώζεται ολόκληρη. Από μαρτυρίες κατοίκων, έχει ανακατασκευασθεί, καθώς είχε πέσει στο σεισμό του 1953.ΙστορίαΓενικά για τις ΒαρδιόλεςΗ βαρδιόλα είναι ένα μεταλλαγμένο είδος βίγλας που χρησιμοποιήθηκε από τους Ενετούς στα Επτάνησα.Οι περισσότερες σωζόμενες βίγλες στην Ελλάδα -αλλά όχι όλες- είναι μικροί πύργοι σε δεσπόζουσα θέση με μεγάλο οπτικό πεδίο. Το ύψος τους ήταν συνήθως πάνω από 8 μέτρα και ο ρόλος τους ήταν βέβαια αμυντικός, αλλά πρωτίστως χρησίμευαν σαν παρατηρητήρια για την έγκαιρη ειδοποίηση σε περιπτώσεις εισβολής. Υπό κανονικές συνθήκες, ο αριθμός των πολεμιστών που επάνδρωναν τη βίγλα δεν ήταν πάνω από δύο.Η συντριπτική πλειοψηφία των βιγλών είναι παράκτιες και χρησιμοποιήθηκαν για την προστασία από τους πειρατές.Οι βαρδιόλες είναι βίγλες που έχτισαν οι Ενετοί στα Επτάνησα από το τέλος του 16ου έως και τον 18ο αιώνα. Είχαν παρόμοιο ρόλο με τις μεσαιωνικές βίγλες, αλλά με πολύ μικρότερο μέγεθος και ύψος. Η κάτοψή τους ήταν συνήθως τετράγωνη ή πολυγωνική και είχαν πυραμοειδή ή θολωτή στέγη. Οι τοίχοι τους ήταν πιο χοντροί και έφεραν επίχρισμα. Γενικά, η κατασκευή τους ήταν στιβαρή και ανθεκτική για να αντιμετωπιστεί η ισχύς των πυροβόλων όπλων.Αντίθετα με τις βίγλες, ο χαρακτηρισμός «πύργος» για τις βαρδιόλες είναι υπερβολικός. Πρόκειται απλώς για σκοπιές και οχυρωμένα φυλάκια. Οι βαρδιόλες δεν ήταν πάντα σε περίοπτη θέση, αλλά το δίκτυό τους ήταν πυκνό και υπήρχε μεταξύ τους αλληλοκάλυψη και οπτική επαφή.Η ονομασία τους προέρχεται μάλλον από το guardia που σημαίνει σκοπιά και ειδικότερα, από παραφθορά της βενετσιάνικης λέξης guardiola (γκουαρντιόλα) που ήταν η ονομασία των φυλακίων των ενετικών κάστρων. Επίσης «βαρδιόλα» ονόμαζαν οι ναυτικοί τη σκοπιά στην κορυφή του καταρτιού των ιστιοφόρων πλοίων (άλλως, «κορακοφωλιά»).Σήμερα διασώζονται κάποιες Βαρδιόλες στην Κεφαλλονιά, στη Ζάκυνθο και στα Κύθηρα. Μερικές από αυτές περιλαμβάνονται ήδη στον Καστρολόγο. Σίγουρα υπάρχουν πολλές άλλες. Δεν γνωρίζουμε (στον Καστρολόγο) αν υπάρχουν βίγλες και οχυρά με το χαρακτηρισμό «Βαρδιόλα» σε άλλο μέρος της Ελλάδος εκτός από τα Επτάνησα (αλλά υπάρχει τοπωνύμιο «Βαρδιόλα» στη Σκόπελο).Ειδικά για τη Ζάκυνθο, βαρδιόλες σώζονται στην Κυψέλη, στο Τραγάκι στο Μικρό Νησί, στο Ακρωτήρι, στο Αργάσι και στον Άγιο Νικόλαο. Οι περισσότερες μοιάζουν με τις βαρδιόλες στην Κεφαλλονιά, αλλά είναι αρκετά νεώτερες. Οι περισσότερες βαρδιόλες στη Ζάκυνθο κατασκευάστηκαν όταν Προβλεπτής (Proveditore) στο νησί ήταν ο Claudio Gherardini, για τον οποίο ξέρουμε ότι υπηρέτησε σε αυτήν τη θέση την περίοδο 1768-1770.Δομικά, Αρχιτεκτονικά, Οχυρωματικά ΣτοιχείαΤο σχήμα της είναι ορθογωνικό και η σκεπή της είναι τετραέριστης, κωνοειδούς μορφής. Κάθε πλευρά της έχει μήκος 4 μέτρα και σε κάθε μία από αυτή υπάρχουν δύο τυφεκιοθυρίδες, εκτός από τη δυτική όπου είναι η πόρτα.Η πόρτα έχει ύψος 1,80 μέτρα, το άνοιγμά της είναι 0,70 μέτρα και είναι υπερυψωμένη από το έδαφος κατά μισό μέτρο. Στη είσοδο υπήρχαν σκαλοπάτια που δεν σώζονται.Υλικό κατασκευής της και εδώ είναι οι θαλασσινές πέτρες. Απέχει 25 μέτρα από τη θάλασσα.

Βαρδιόλα στο Τσιλιβί

tsilivi2.jpg
[img]http://www.kastra.eu/pics/tsilivi2.jpg[/img]
[img]http://www.kastra.eu/pics/tsivli1.jpg[/img]
3 / 6
[img]http://www.kastra.eu/pics/tsivli1.jpg[/img]
[img]http://www.kastra.eu/pics/tsilivi3.jpg[/img]
[img]http://www.kastra.eu/pics/tsilivi2.jpg[/img]
[img]http://www.kastra.eu/pics/tsilivi-air.jpg[/img]
[img]http://www.kastra.eu/pics/tsilivi-air2.jpg[/img]
[img]http://www.kastra.eu/pics/twz2r.jpg[/img]
Τοποθεσία:Σε βράχο πάνω από το θέρετρο Τσιλιβί κοντά στο χωριό Πλάνος ΖακύνθουΠεριφέρεια > Νομός: [img]http://www.kastra.eu/maps/m_zakynth.gif[/img]Ιόνιοι Νήσοι
Ν.ΖακύνθουΔήμος > Πόλη ή Χωριό:Δ.Ζακύνθου
• ΠλάνοςΥψόμετρο:Υψόμετρο ≈ 9 m Χρόνος Κατασκευής Προέλευσηπερί το 1770 ΕΝΕΤΙΚΟ
[img]http://www.kastra.eu/icns/orgvn.png[/img] Τύπος Κάστρου ΚατάστασηΒίγλα Οχι Καλη
 
 
 
 
 
 
 Μικρός πύργος-παρατηρητήριο στο ακρωτήριο της πολύ δημοφιλούς παραλίας Τσιλιβί, 5 χιλιόμετρα βόρεια από την πόλη της Ζακύνθου.Βρίσκεται κοντά σε μια παρόμοια οχυρωματική κατασκευή, τη βαρδιόλα της Κυψέλης.ΙστορίαΓενικά για τις ΒαρδιόλεςΗ βαρδιόλα είναι ένα μεταλλαγμένο είδος βίγλας που χρησιμοποιήθηκε από τους Ενετούς στα Επτάνησα.Οι περισσότερες σωζόμενες βίγλες στην Ελλάδα -αλλά όχι όλες- είναι μικροί πύργοι σε δεσπόζουσα θέση με μεγάλο οπτικό πεδίο. Το ύψος τους ήταν συνήθως πάνω από 8 μέτρα και ο ρόλος τους ήταν βέβαια αμυντικός, αλλά πρωτίστως χρησίμευαν σαν παρατηρητήρια για την έγκαιρη ειδοποίηση σε περιπτώσεις εισβολής. Υπό κανονικές συνθήκες, ο αριθμός των πολεμιστών που επάνδρωναν τη βίγλα δεν ήταν πάνω από δύο.Η συντριπτική πλειοψηφία των βιγλών είναι παράκτιες και χρησιμοποιήθηκαν για την προστασία από τους πειρατές.Οι βαρδιόλες είναι βίγλες που έχτισαν οι Ενετοί στα Επτάνησα από το τέλος του 16ου έως και τον 18ο αιώνα. Είχαν παρόμοιο ρόλο με τις μεσαιωνικές βίγλες, αλλά με πολύ μικρότερο μέγεθος και ύψος. Η κάτοψή τους ήταν συνήθως τετράγωνη ή πολυγωνική και είχαν πυραμοειδή ή θολωτή στέγη. Οι τοίχοι τους ήταν πιο χοντροί και έφεραν επίχρισμα. Γενικά, η κατασκευή τους ήταν στιβαρή και ανθεκτική για να αντιμετωπιστεί η ισχύς των πυροβόλων όπλων.Αντίθετα με τις βίγλες, ο χαρακτηρισμός «πύργος» για τις βαρδιόλες είναι υπερβολικός. Πρόκειται απλώς για σκοπιές και οχυρωμένα φυλάκια. Οι βαρδιόλες δεν ήταν πάντα σε περίοπτη θέση, αλλά το δίκτυό τους ήταν πυκνό και υπήρχε μεταξύ τους αλληλοκάλυψη και οπτική επαφή.Η ονομασία τους προέρχεται μάλλον από το guardia που σημαίνει σκοπιά και ειδικότερα, από παραφθορά της βενετσιάνικης λέξης guardiola (γκουαρντιόλα) που ήταν η ονομασία των φυλακίων των ενετικών κάστρων. Επίσης «βαρδιόλα» ονόμαζαν οι ναυτικοί τη σκοπιά στην κορυφή του καταρτιού των ιστιοφόρων πλοίων (άλλως, «κορακοφωλιά»).Σήμερα διασώζονται κάποιες Βαρδιόλες στην Κεφαλλονιά, στη Ζάκυνθο και στα Κύθηρα. Μερικές από αυτές περιλαμβάνονται ήδη στον Καστρολόγο. Σίγουρα υπάρχουν πολλές άλλες. Δεν γνωρίζουμε (στον Καστρολόγο) αν υπάρχουν βίγλες και οχυρά με το χαρακτηρισμό «Βαρδιόλα» σε άλλο μέρος της Ελλάδος εκτός από τα Επτάνησα (αλλά υπάρχει τοπωνύμιο «Βαρδιόλα» στη Σκόπελο).Ειδικά για τη Ζάκυνθο, βαρδιόλες σώζονται στην Κυψέλη, στο Τραγάκι στο Μικρό Νησί, στο Ακρωτήρι, στο Αργάσι και στον Άγιο Νικόλαο. Οι περισσότερες μοιάζουν με τις βαρδιόλες στην Κεφαλλονιά, αλλά είναι αρκετά νεώτερες. Οι περισσότερες βαρδιόλες στη Ζάκυνθο κατασκευάστηκαν όταν Προβλεπτής (Proveditore) στο νησί ήταν ο Claudio Gherardini, για τον οποίο ξέρουμε ότι υπηρέτησε σε αυτήν τη θέση την περίοδο 1768-1770.Δομικά, Αρχιτεκτονικά, Οχυρωματικά ΣτοιχείαΗ πόρτα έχει θολωτό σχήμα το ύψος της είναι στα 1,60 μέτρα και το άνοιγμά της 0,70 μέτρα. Για να μπει κανείς πρέπει να ανέβει τέσσερα σκαλοπάτια συνολικού ύψους 1 μέτρου τα οποία δεν σώζονται ολόκληρα. Το σημείο που βρίσκεται είναι γύρω στα 20 μέτρα από την θάλασσα και σε υψόμετρο περίπου 9 μέτρων.Το υλικό και σε αυτή τη βαρδιόλα είναι οι θαλασσινές πέτρες, αλλά με μια στρώση επιχρίσματος.

Πύργος Μονής Αγ. Ιωάννη Προδρόμου

prodromo1.jpg
[img]http://www.kastra.eu/pics/prodromo1.jpg[/img]
1 / 9
[img]http://www.kastra.eu/pics/prodromo1.jpg[/img]
[img]http://www.kastra.eu/pics/prodromos2.jpg[/img]
[img]http://www.kastra.eu/pics/prodromos-zak5.jpg[/img]
[img]http://www.kastra.eu/pics/prodromos-zak4.jpg[/img]
[img]http://www.kastra.eu/pics/prodromos-zak3.jpg[/img]
[img]http://www.kastra.eu/pics/prodromos-zak2.jpg[/img]
[img]http://www.kastra.eu/pics/prodromos-zak1.jpg[/img]
[img]http://www.kastra.eu/pics/prodromos-zak0.jpg[/img]
[img]http://www.kastra.eu/pics/twz2r.jpg[/img]
Τοποθεσία:Στο μοναστήρι Αγίου Ιωάννη Προδρόμου 2.5 χλμ βόρεια από το χωριό Καταστάρι, στη ΒΑ πλευρά της ΖακύνθουΠεριφέρεια > Νομός: [img]http://www.kastra.eu/maps/m_zakynth.gif[/img]Ιόνιοι Νήσοι
Ν.ΖακύνθουΔήμος > Πόλη ή Χωριό:Δ.Ζακύνθου
• ΚαταστάριΥψόμετρο:Υψόμετρο ≈ 150 m Χρόνος Κατασκευής Προέλευση17ος αιών ΜΕΤΑΒΥΖΑΝΤΙΝΟ
[img]http://www.kastra.eu/icns/orgbz.png[/img] Τύπος Κάστρου ΚατάστασηΚαστρομοναστήρι Ερειπιο
 
 
 
 
 
 
 Το μοναστήρι ιδρύθηκε στις αρχές του 17ου αιώνα. Την ίδια περίοδο πρέπει να χτίστηκε και ο πύργος για προστασία από τις επιδρομές των πειρατών. Σε μια απογραφή της περιουσίας μοναστηριού του 1753, αναφέρεται ότι στον περίβολό του υπήρχαν δύο εκκλησίες, εφτά σπίτια και ένας πύργος.Το μοναστήρι σώθηκε από τους σεισμούς του 1953, όχι όμως και ο πύργος, ο οποίος γκρεμίστηκε. Σήμερα το μοναστήρι φιλοξενεί ένα μοναχό.

Βαρδιόλα Αγίου Νικολάου

agnik_zak2.jpg
[img]http://www.kastra.eu/pics/agnik_zak2.jpg[/img]
1 / 6
[img]http://www.kastra.eu/pics/agnik_zak2.jpg[/img]
[img]http://www.kastra.eu/pics/agnik_zak5.jpg[/img]
[img]http://www.kastra.eu/pics/agnik_zak6.jpg[/img]
[img]http://www.kastra.eu/pics/agnik_zak_4.jpg[/img]
[img]http://www.kastra.eu/pics/agnik_zak3.jpg[/img]
[img]http://www.kastra.eu/pics/twz2r.jpg[/img]
Τοποθεσία:Νησίδα Άγιος Νικόλαος στη βορειοανατολική ΖάκυνθοΠεριφέρεια > Νομός: [img]http://www.kastra.eu/maps/m_zakynth.gif[/img]Ιόνιοι Νήσοι
Ν.ΖακύνθουΔήμος > Πόλη ή Χωριό:Δ.Ζακύνθου
• Άγιος ΝικόλαοςΥψόμετρο:Υψόμετρο ≈ 8 m Χρόνος Κατασκευής Προέλευσητον 17ο αι. ή αργότερα ΕΝΕΤΙΚΟ
[img]http://www.kastra.eu/icns/orgvn.png[/img] Τύπος Κάστρου ΚατάστασηΒίγλα Μαλλον Κακη
 
 
 
 
 
 
 Ο Άγιος Νικόλαος είναι βραχονησίδα στον ομώνυμο κολπίσκο και απέναντι από το ομώνυμο χωριό της Ζακύνθου (είναι το μεγαλύτερο φυσικό λιμάνι στο βόρειο τμήμα του νησιού).Στο νησάκι υπάρχουν ερείπια από εκκλησία και μοναστήρι που χρονολογούνται μάλλον από το τέλος της παλαιοχριστιανικής περιόδου. 
Ανάμεσα στα υπόλοιπα κτίσματα υπάρχει, σε δεσπόζουσα θέση, στο ψηλότερο σημείο της νησίδας, και το απομεινάρι μιας ενετικής βαρδιόλας (παρατηρητηρίου). Η βαρδιόλα έχει αρκετά πρωτότυπη αρχιτεκτονική, διαφορετική από άλλες βενετσιάνικες βαρδιόλες: πρόκειται για κτίσμα κυκλικής διατομής (ροτόντα) με προεξέχουσα κόγχη στην ανατολική πλευρά.Η θέση της βαρδιόλας επέτρεπε τον έλεγχο της ναυσιπλοΐας ανάμεσα σε Κεφαλονιά-Ζάκυνθο-Πελοπόννησο.ΙστορίαΩς προς τη χρονολόγηση της βαρδιόλας η οποία δεν φέρει καμία χρονολογική ή άλλη ένδειξη, το μόνο που θα μπορούσε να υποτεθεί είναι πως είναι σύγχρονη με την κατασκευή - με κάποια φάση της κατασκευής - της μονής που βρίσκεται πάνω στη βραχονησίδα και, πάντως, όχι παλαιότερη από τον 17ο αιώνα, οπότε και αναφέρεται η ίδρυση της νεώτερης μονής.

Βαρδιόλα στο Ακρωτήρι

vard-akrot5.jpg
[img]http://www.kastra.eu/pics/vard-akrot5.jpg[/img]
5 / 6
[img]http://www.kastra.eu/pics/vard-akrot.jpg[/img]
[img]http://www.kastra.eu/pics/vard-akrot1.jpg[/img]
[img]http://www.kastra.eu/pics/vard-akrot3.jpg[/img]
[img]http://www.kastra.eu/pics/vard-akrot4.jpg[/img]
[img]http://www.kastra.eu/pics/vard-akrot5.jpg[/img]
[img]http://www.kastra.eu/pics/twz2r.jpg[/img]
Τοποθεσία:Στην περιοχή Ακρωτήρι λίγο βορειότερα από την πόλη της Ζακύνθου, στην ανατολική ακτήΠεριφέρεια > Νομός: [img]http://www.kastra.eu/maps/m_zakynth.gif[/img]Ιόνιοι Νήσοι
Ν.ΖακύνθουΔήμος > Πόλη ή Χωριό:Δ.Ζακύνθου
• ΑκρωτήριΥψόμετρο:Σε Μηδενικό ΥψόμετροΧρόνος Κατασκευής Προέλευσημάλλον το 1770 ΕΝΕΤΙΚΟ
[img]http://www.kastra.eu/icns/orgvn.png[/img] Τύπος Κάστρου ΚατάστασηΒίγλα Ερειπιο
 
 
 
 
 
 
 Απομεινάρια ενετικού φυλακίου («βαρδιόλα») χαμηλά στα βράχια της παραλίας του Ακρωτηρίου στη Ζάκυνθο.ΙστορίαΓενικά για τις ΒαρδιόλεςΗ βαρδιόλα είναι ένα μεταλλαγμένο είδος βίγλας που χρησιμοποιήθηκε από τους Ενετούς στα Επτάνησα.Οι περισσότερες σωζόμενες βίγλες στην Ελλάδα -αλλά όχι όλες- είναι μικροί πύργοι σε δεσπόζουσα θέση με μεγάλο οπτικό πεδίο. Το ύψος τους ήταν συνήθως πάνω από 8 μέτρα και ο ρόλος τους ήταν βέβαια αμυντικός, αλλά πρωτίστως χρησίμευαν σαν παρατηρητήρια για την έγκαιρη ειδοποίηση σε περιπτώσεις εισβολής. Υπό κανονικές συνθήκες, ο αριθμός των πολεμιστών που επάνδρωναν τη βίγλα δεν ήταν πάνω από δύο.Η συντριπτική πλειοψηφία των βιγλών είναι παράκτιες και χρησιμοποιήθηκαν για την προστασία από τους πειρατές.Οι βαρδιόλες είναι βίγλες που έχτισαν οι Ενετοί στα Επτάνησα από το τέλος του 16ου έως και τον 18ο αιώνα. Είχαν παρόμοιο ρόλο με τις μεσαιωνικές βίγλες, αλλά με πολύ μικρότερο μέγεθος και ύψος. Η κάτοψή τους ήταν συνήθως τετράγωνη ή πολυγωνική και είχαν πυραμοειδή ή θολωτή στέγη. Οι τοίχοι τους ήταν πιο χοντροί και έφεραν επίχρισμα. Γενικά, η κατασκευή τους ήταν στιβαρή και ανθεκτική για να αντιμετωπιστεί η ισχύς των πυροβόλων όπλων.Αντίθετα με τις βίγλες, ο χαρακτηρισμός «πύργος» για τις βαρδιόλες είναι υπερβολικός. Πρόκειται απλώς για σκοπιές και οχυρωμένα φυλάκια. Οι βαρδιόλες δεν ήταν πάντα σε περίοπτη θέση, αλλά το δίκτυό τους ήταν πυκνό και υπήρχε μεταξύ τους αλληλοκάλυψη και οπτική επαφή.Η ονομασία τους προέρχεται μάλλον από το guardia που σημαίνει σκοπιά και ειδικότερα, από παραφθορά της βενετσιάνικης λέξης guardiola (γκουαρντιόλα) που ήταν η ονομασία των φυλακίων των ενετικών κάστρων. Επίσης «βαρδιόλα» ονόμαζαν οι ναυτικοί τη σκοπιά στην κορυφή του καταρτιού των ιστιοφόρων πλοίων (άλλως, «κορακοφωλιά»).Σήμερα διασώζονται κάποιες Βαρδιόλες στην Κεφαλλονιά, στη Ζάκυνθο και στα Κύθηρα. Μερικές από αυτές περιλαμβάνονται ήδη στον Καστρολόγο. Σίγουρα υπάρχουν πολλές άλλες. Δεν γνωρίζουμε (στον Καστρολόγο) αν υπάρχουν βίγλες και οχυρά με το χαρακτηρισμό «Βαρδιόλα» σε άλλο μέρος της Ελλάδος εκτός από τα Επτάνησα (αλλά υπάρχει τοπωνύμιο «Βαρδιόλα» στη Σκόπελο).Ειδικά για τη Ζάκυνθο, βαρδιόλες σώζονται στην Κυψέλη, στο Τραγάκι στο Μικρό Νησί, στο Ακρωτήρι, στο Αργάσι και στον Άγιο Νικόλαο. Οι περισσότερες μοιάζουν με τις βαρδιόλες στην Κεφαλλονιά, αλλά είναι αρκετά νεώτερες. Οι περισσότερες βαρδιόλες στη Ζάκυνθο κατασκευάστηκαν όταν Προβλεπτής (Proveditore) στο νησί ήταν ο Claudio Gherardini, για τον οποίο ξέρουμε ότι υπηρέτησε σε αυτήν τη θέση την περίοδο 1768-1770.Δομικά, Αρχιτεκτονικά, Οχυρωματικά ΣτοιχείαΣώζονται μόνο δύο πλευρές της βαρδιόλας, η βόρεια και η δυτική. Η βόρεια έχει μήκος 3,10 μέτρα, και η δυτική 1,70 μέτρα. Το πάχος των τοίχων είναι 60 εκατοστά και είναι και αυτή κατασκευασμένη, όπως σχεδόν όλες οι Βαρδιόλες στη Ζάκυνθο, από θαλασσινές πέτρες

Πύργος Μονής Αναφωνήτριας

anafonitria4.jpg
[img]http://www.kastra.eu/pics/anafonitria4.jpg[/img]
1 / 5
[img]http://www.kastra.eu/pics/anafonitria4.jpg[/img]
[img]http://www.kastra.eu/pics/anafonitria1.jpg[/img]
[img]http://www.kastra.eu/pics/anafonitria2.jpg[/img]
[img]http://www.kastra.eu/pics/anafonitria5.jpg[/img]
[img]http://www.kastra.eu/pics/twz2r.jpg[/img]
Τοποθεσία:Μοναστήρι Αναφωνήτριας, Αναφωνήτρια ΖακύνθουΠεριφέρεια > Νομός: [img]http://www.kastra.eu/maps/m_zakynth.gif[/img]Ιόνιοι Νήσοι
Ν.ΖακύνθουΔήμος > Πόλη ή Χωριό:Δ.Ζακύνθου
• ΑναφωνήτριαΥψόμετρο:Υψόμετρο ≈ 330 m Χρόνος Κατασκευής ΠροέλευσηΜέσα 15ου αιώνα ΜΕΤΑΒΥΖΑΝΤΙΝΟ
[img]http://www.kastra.eu/icns/orgbz.png[/img] Τύπος Κάστρου ΚατάστασηΚαστρομοναστήρι Μετρια
 
 
 
 
 
 
 Τετράγωνος πύργος στην είσοδο της ιστορικής μονής της Αναφωνήτριας στη Ζάκυνθο.ΙστορίαΗ Μονή της Αναφωνήτριας βρίσκεται στην περιοχή Πλεμοναρίου στα βορειοδυτικά του νησιού, απέχει περίπου 25 χιλιόμετρα από την πόλη της Ζακύνθου και είναι κτισμένη στα μέσα του 15ου αιώνα. Σήμερα λειτουργεί ως ενοριακός ναός του ομώνυμου χωριού.

Η Μονή αποτελεί τόπο προσκύνησης χιλιάδων επισκεπτών κάθε χρόνο, καθώς εδώ έζησε σαν ηγούμενος ο πολιούχος του νησιού Άγιος Διονύσιος. Εδώ μάλιστα συγχώρεσε το φονιά του αδελφού του. 

Η Μονή Ιδρύθηκε από τον Λεονάρδο Γ΄ Τόκκο, Κόμητα Παλατινό Κεφαλληνίας και Ζακύνθου. Έγινε αδελφάτο από τον ιερομόναχο Ρωσάνο και το Μοναχό Α. Βλάχο το 1534. Από τότε η Βενετία την παραχωρούσε μαζί με τη μεγάλη της περιουσία ως jus patronato σε επιφανή πρόσωπα.

Το 1568 δόθηκε στον Αρχιεπίσκοπο Διονύσιο Σιγούρο (τον μετέπειτα Άγιο Διονύσιο). Τελευταίος κάτοχος της Μονής υπήρξε η οικογένεια Φλαμπουριάρη.

Ο περίβολος είναι διαμορφωμένος από κτίσματα και έχει είσοδο στεγασμένη με ημικυλινδρικό πέτρινο θόλο. Ο χαρακτηριστικός της πύργος αμυντικού χαρακτήρα και τετραγωνικής κάτοψης βρίσκεται σε επαφή με την είσοδο για να την προστατεύει, ενώ υφίσταται σήμερα ως καμπαναριό.

Το συγκρότημα περιλαμβάνει καθολικό με κτιστές πεσσοστοιχίες στα όρια μεταξύ των τριών κλιτών. Στο εσωτερικό του ναού σώζεται σήμερα μια εξαιρετική εικόνα της Παναγίας της Αναφωνήτριας, βυζαντινής προέλευσης, που έφτασε εδώ μετά την άλωση της Κωνσταντινούπολης (1453).

Μοναστήρι Αγίου Ανδρέα

diaporia3.jpg
[img]http://www.kastra.eu/pics/diaporia3.jpg[/img]
[img]http://www.kastra.eu/pics/diaopria-q.jpg[/img]
4 / 11
[img]http://www.kastra.eu/pics/diaopria-q.jpg[/img]
[img]http://www.kastra.eu/pics/diaporia1.jpg[/img]
[img]http://www.kastra.eu/pics/diaporia2.jpg[/img]
[img]http://www.kastra.eu/pics/diaporia3.jpg[/img]
[img]http://www.kastra.eu/pics/diaporia4.jpg[/img]
[img]http://www.kastra.eu/pics/diaporia7.jpg[/img]
[img]http://www.kastra.eu/pics/diaporia6.jpg[/img]
[img]http://www.kastra.eu/pics/diaporia9.jpg[/img]
[img]http://www.kastra.eu/pics/diaporia17.jpg[/img]
[img]http://www.kastra.eu/pics/diaporia0.jpg[/img]
[img]http://www.kastra.eu/pics/twz2r.jpg[/img]
Τοποθεσία:Στο νησάκι του Αγίου Ανδρέα, στις νησίδες Διαπόρια, στη ΒΔ ακτή της ΖακύνθουΠεριφέρεια > Νομός: [img]http://www.kastra.eu/maps/m_zakynth.gif[/img]Ιόνιοι Νήσοι
Ν.ΖακύνθουΔήμος > Πόλη ή Χωριό:Δ.Ζακύνθου
• ΔιαπόριαΥψόμετρο:Υψόμετρο ≈ 15 m Χρόνος Κατασκευής Προέλευση1595 ΜΕΤΑΒΥΖΑΝΤΙΝΟ
[img]http://www.kastra.eu/icns/orgbz.png[/img] Τύπος Κάστρου ΚατάστασηΚαστρομοναστήρι Μαλλον Κακη
 
 
 
 
 
 
 Ερείπια του αμυντικού τείχους της ερειπωμένης εδώ και πολλά χρόνια Μονής του Αγίου Ανδρέα στο νησάκι Άγιος Ανδρέας, το μεγαλύτερο από τα δύο που υπάρχουν στη περιοχή και τα οποία ονομάζονται μαζί «Διαπόρια Ζακύνθου». 

Το συγκρότημα είναι χτισμένο με αργόλιθους που βρέθηκαν επιτόπου και ασβεστοκονίαμα για συνδετικό υλικό.ΙστορίαΤο μοναστήρι του Αγίου Ανδρέα κτίστηκε το 1595 από τον ιερωμένο Ιωάννη Θεοδόση, ο οποίος διέθεσε για το σκοπό αυτό την περιουσία του, σύμφωνα με τα αναφερόμενα σε συμβόλαιο (2 Μάρτη 1595) ντόπιου συμβολαιογράφου (Βασιλείου Στουφή). Γρήγορα, το μοναστήρι απέκτησε μεγάλη φήμη και πλουτίστηκε από σημαντικές αφιερώσεις και δωρεές. Ηγούμενοι του μοναστηριού εκλέχτηκαν εξαίρετοι και μορφωμένοι κληρικοί που το κόσμησαν με έργα τέχνης, τοιχογραφίες, φορητές εικόνες κ.λ.π. 

Σήμερα, σώζονται μόνο τα ερείπια της μονής. Το μοναστήρι δεν κατάφερε να μείνει για πολλά χρόνια σε αυτό το σημείο (ίσως λιγότερα από εκατό) εξαιτίας των συνεχών επιθέσεων των πειρατών που δεν άφηναν σε ησυχία τους μοναχούς του. Έτσι κατά τον 17ο αιώνα η μονή μεταφέρθηκε στην απέναντι στεριά, το «Μεσοβούνι». 
Αλλά και το νεότερο μοναστήρι είναι πλέον κατεστραμμένο εξαιτίας των ισχυρών σεισμών που έπληξαν της Κεφαλλονιά και Ζάκυνθο το 1953.

Πύργος Αγίου Γεωργίου Κρημνών

krimnon1.JPG
 Τοποθεσία:Περιοχή Γκρεμνά, κοντά στο «ναυάγιο», στη βορειοδυτική ΖάκυνθοΠεριφέρεια > Νομός: [img]http://www.kastra.eu/maps/m_zakynth.gif[/img]Ιόνιοι Νήσοι
Ν.ΖακύνθουΔήμος > Πόλη ή Χωριό:Δ.Ζακύνθου
• ΓκρεμνάΥψόμετρο:Υψόμετρο ≈ 305 m Χρόνος Κατασκευής Προέλευση1561 ΜΕΤΑΒΥΖΑΝΤΙΝΟ
[img]http://www.kastra.eu/icns/orgbz.png[/img] Τύπος Κάστρου ΚατάστασηΚαστρομοναστήρι Καλη
 
 
 
 
 
 
 Ένας ιδιόμορφος πύργος με ασυνήθιστη αρχιτεκτονική σε ένα από τα σημαντικά μοναστήρια της Ελλάδας. Ανήκει στην περίοδο της Ενετοκρατίας αλλά χαρακτηρίζεται "Μεταβυζαντινός", επειδή χτίστηκε από Έλληνες για την προστασία του μοναστηριού.ΙστορίαΣτην περιοχή Κρημνών ή Γκρεμνών της Ζακύνθου όπου βρίσκεται και το παγκοσμίως γνωστό «ναυάγιο», ιδρύθηκε το 1535 από τον Ιερομόναχο Μακάριο και τον Μοναχό Βαρλαάμ Μπελέτη η Μονή του Αγίου Γεωργίου, όπου ασκήτεψαν κατά καιρούς επιφανείς εκκλησιαστικοί άνδρες, όπως π.χ. από το 1549 έως το 1554 ο Ιερομόναχος Γεράσιμος Νοταράς (μετέπειτα Άγιος Γεράσιμος, προστάτης Κεφαλληνίας), αλλά και ο Ζακυνθινός Θεολόγος και Δάσκαλος του Γένους Μοναχός Παχώμιος Ρουσάνος (1508-+1553). 
Ο ιδιόμορφος πύργος της Μονής άρχισε να χτίζεται το 1561 για την άμυνα των Μοναχών από τους πειρατές.

Παλιόκαστρο Μαχαιράδου

machairado2.jpg
[img]http://www.kastra.eu/pics/machairado2.jpg[/img]
[img]http://www.kastra.eu/pics/machair-far_south.jpg[/img]
3 / 6
[img]http://www.kastra.eu/pics/machairado-far.jpg[/img]
[img]http://www.kastra.eu/pics/macharirado1.jpg[/img]
[img]http://www.kastra.eu/pics/machairado2.jpg[/img]
[img]http://www.kastra.eu/pics/machairado3.jpg[/img]
[img]http://www.kastra.eu/pics/machair-far_south.jpg[/img]
[img]http://www.kastra.eu/pics/twz2r.jpg[/img]
Τοποθεσία:Σε ύψωμα 2 χλμ νότια από το χωριό Μαχαιράδο Ζακύνθου, πάνω από το δρόμο προς ΚοιλιωμένοΠεριφέρεια > Νομός: [img]http://www.kastra.eu/maps/m_zakynth.gif[/img]Ιόνιοι Νήσοι
Ν.ΖακύνθουΔήμος > Πόλη ή Χωριό:Δ.Ζακύνθου
• ΜαχαιράδοΥψόμετρο:Υψόμετρο ≈ 390 m 
(Σχετικό ϋψος ≈130 m)Χρόνος Κατασκευής Προέλευση10ος ή 11ος αιών ΒΥΖΑΝΤΙΝΟ
[img]http://www.kastra.eu/icns/orgbz.png[/img] Τύπος Κάστρου ΚατάστασηΛιθοσωροί & Χαλάσματα Ερειπιο
 
 
 
 
 
 
 Αρχαία οχύρωση που υπάρχει ίσως από τον 5ο ή τον 4ο αιώνα π.Χ. και που χρησιμοποιήθηκε και κατά τους μεσαιωνικούς χρόνους.Τα αρχαία τείχη είχαν πάχος 2 μέτρων και είχαν κατασκευαστεί από ακατέργαστους πολυγωνικούς λίθους. Η διαμόρφωση της οχύρωσης είναι περίεργη, με ένα διαχωριστικό τείχος στην κορυφή και με ένα τμήμα να λείπει στη νότια πλευρά. Ίσως να ήταν κατασκευή που έμεινε ημιτελής.Αργότερα, το Μεσαίωνα, στην κορυφή του υψώματος δημιουργήθηκε ένα οχυρό που σε ορισμένα σημεία στηριζόταν στα αρχαία τείχη και κάλυπτε μέρος μόνο της πολύ μεγαλύτερης σε έκταση αρχαίας οχύρωσης.Ο χώρος ερευνήθηκε από την 20η Εφορεία Βυζαντινών αρχαιοτήτων το 1991, οπότε ο χρόνος κατασκευής της μεσαιωνικής οχύρωσης τοποθετήθηκε στον 10ο ή 11ο αιώνα. Άρα ήταν Βυζαντινή οχύρωση που πιθανότατα δημιουργήθηκε σε μια εποχή έξαρσης των επιδρομών από Σαρακηνούς πειρατές.Δεν υπάρχουν άλλα μεσαιωνικά ευρήματα από το χώρο ούτε ιστορικές αναφορές για το κάστρο και αυτό σημαίνει ότι είτε εγκαταλείφθηκε νωρίς είτε ότι χρησιμοποιήθηκε ελάχιστα και μόνο περιστασιακά.Ο λόφος καλυπτόταν από πυκνή βλάστηση που κάηκε σε πυρκαγιά το 2010 με αποτέλεσμα να φανούν καλύτερα τα ερείπια.

Πύργος Πελούζου

peluso.jpg
[img]http://www.kastra.eu/pics/peluso.jpg[/img]
1 / 4
[img]http://www.kastra.eu/pics/peluso.jpg[/img]
[img]http://www.kastra.eu/pics/peluso2.jpg[/img]
[img]http://www.kastra.eu/pics/peluso3.jpg[/img]
[img]http://www.kastra.eu/pics/twz2r.jpg[/img]
Τοποθεσία:Στη βόρεια ακτή της νησίδας Καλονήσι στον κόλπο Λαγανά της Ζακύνθου.Περιφέρεια > Νομός: [img]http://www.kastra.eu/maps/m_zakynth.gif[/img]Ιόνιοι Νήσοι
Ν.ΖακύνθουΔήμος > Πόλη ή Χωριό:Δ.Ζακύνθου
• ΚαλονήσιΥψόμετρο:Σε Μηδενικό ΥψόμετροΧρόνος Κατασκευής Προέλευσηαρχές 18ου αι. ΕΝΕΤΙΚΟ
[img]http://www.kastra.eu/icns/orgvn.png[/img] Τύπος Κάστρου ΚατάστασηΠύργος Μαλλον Κακη
 
 
 
 
 
 
 Παράκτιος μοναστηριακός πύργος από την περίοδο της Ενετοκρατίας στο νησάκι Πελούζο ή Καλονήσι στον κόλπο Λαγανά της Ζακύνθου.ΙστορίαΤο ακατοίκητο νησάκι Πελούζο, (σήμερα, Καλονήσι) επί Ενετοκρατίας παραχωρήθηκε από την καθολική μονή του Αγίου Φραγκίσκου, στην οποία ανήκε, στο μοναχό Άγγελο Σαλβιάτη. Ο Σαλβιάτης έκτισε εκεί, το 1705, το μοναστήρι της Ευαγγελίστριας και τον ιερό ναό της Θεοτόκου. Αργότερα το νησάκι πέρασε στα χέρια της οικογένειας Κομούτου όπου ανήκει μέχρι σήμερα. 

Η μονή έπαθε μεγάλες ζημιές στον Β' παγκόσμιο πόλεμο όταν βομβαρδίστηκε από τους Γερμανούς. Καταστράφηκε ολοκληρωτικά στο σεισμό του 1953.Ο συγκεκριμένος πύργος ίσως προστάτευε το λιμανάκι της μονής (ή, εν πάση περιπτώσει, τη μοναδική προσβάσιμη ακτή), κάτι αντίστοιχο με τους πύργους στους αρσανάδες του Αγίου Όρους.Λογικά, πρέπει να χτίστηκε την ίδια εποχή με τη μονή, δηλαδή στις αρχές του 18ου αιώνα.

Βαρδιόλα στο Αργάσι

argasi2.jpg
[img]http://www.kastra.eu/pics/argasi2.jpg[/img]
2 / 4
[img]http://www.kastra.eu/pics/argasi.jpg[/img]
[img]http://www.kastra.eu/pics/argasi2.jpg[/img]
[img]http://www.kastra.eu/pics/argasi3.jpg[/img]
[img]http://www.kastra.eu/pics/twz2r.jpg[/img]
Τοποθεσία:Στο Αργάσι Ζακύνθου, στο νοτιοανατολικό ακρωτήριο της παραλίαςΠεριφέρεια > Νομός: [img]http://www.kastra.eu/maps/m_zakynth.gif[/img]Ιόνιοι Νήσοι
Ν.ΖακύνθουΔήμος > Πόλη ή Χωριό:Δ.Ζακύνθου
• ΑργάσιΥψόμετρο:Υψόμετρο ≈ 5 m Χρόνος Κατασκευής Προέλευσηπερί το 1768 ΕΝΕΤΙΚΟ
[img]http://www.kastra.eu/icns/orgvn.png[/img] Τύπος Κάστρου ΚατάστασηΒίγλα Μαλλον Κακη
 
 
 
 
 
 
 Η βαρδιόλα Αργασίου βρίσκεται στη θέση Νταβία της Ζακύνθου από την οποία σώζονται δύο πλευρές της ολόκληρες, η νότια και η ανατολική και μια μισή, η δυτική.Ο Νταβίας ή Δαβίας είναι ακρωτήριο στο ανατολικό άκρο της παραλίας του Αργασιού της Ζακύνθου.ΙστορίαΓενικά για τις ΒαρδιόλεςΗ βαρδιόλα είναι ένα μεταλλαγμένο είδος βίγλας που χρησιμοποιήθηκε από τους Ενετούς στα Επτάνησα.Οι περισσότερες σωζόμενες βίγλες στην Ελλάδα -αλλά όχι όλες- είναι μικροί πύργοι σε δεσπόζουσα θέση με μεγάλο οπτικό πεδίο. Το ύψος τους ήταν συνήθως πάνω από 8 μέτρα και ο ρόλος τους ήταν βέβαια αμυντικός, αλλά πρωτίστως χρησίμευαν σαν παρατηρητήρια για την έγκαιρη ειδοποίηση σε περιπτώσεις εισβολής. Υπό κανονικές συνθήκες, ο αριθμός των πολεμιστών που επάνδρωναν τη βίγλα δεν ήταν πάνω από δύο.Η συντριπτική πλειοψηφία των βιγλών είναι παράκτιες και χρησιμοποιήθηκαν για την προστασία από τους πειρατές.Οι βαρδιόλες είναι βίγλες που έχτισαν οι Ενετοί στα Επτάνησα από το τέλος του 16ου έως και τον 18ο αιώνα. Είχαν παρόμοιο ρόλο με τις μεσαιωνικές βίγλες, αλλά με πολύ μικρότερο μέγεθος και ύψος. Η κάτοψή τους ήταν συνήθως τετράγωνη ή πολυγωνική και είχαν πυραμοειδή ή θολωτή στέγη. Οι τοίχοι τους ήταν πιο χοντροί και έφεραν επίχρισμα. Γενικά, η κατασκευή τους ήταν στιβαρή και ανθεκτική για να αντιμετωπιστεί η ισχύς των πυροβόλων όπλων.Αντίθετα με τις βίγλες, ο χαρακτηρισμός «πύργος» για τις βαρδιόλες είναι υπερβολικός. Πρόκειται απλώς για σκοπιές και οχυρωμένα φυλάκια. Οι βαρδιόλες δεν ήταν πάντα σε περίοπτη θέση, αλλά το δίκτυό τους ήταν πυκνό και υπήρχε μεταξύ τους αλληλοκάλυψη και οπτική επαφή.Η ονομασία τους προέρχεται μάλλον από το guardia που σημαίνει σκοπιά και ειδικότερα, από παραφθορά της βενετσιάνικης λέξης guardiola (γκουαρντιόλα) που ήταν η ονομασία των φυλακίων των ενετικών κάστρων. Επίσης «βαρδιόλα» ονόμαζαν οι ναυτικοί τη σκοπιά στην κορυφή του καταρτιού των ιστιοφόρων πλοίων (άλλως, «κορακοφωλιά»).Σήμερα διασώζονται κάποιες Βαρδιόλες στην Κεφαλλονιά, στη Ζάκυνθο και στα Κύθηρα. Μερικές από αυτές περιλαμβάνονται ήδη στον Καστρολόγο. Σίγουρα υπάρχουν πολλές άλλες. Δεν γνωρίζουμε (στον Καστρολόγο) αν υπάρχουν βίγλες και οχυρά με το χαρακτηρισμό «Βαρδιόλα» σε άλλο μέρος της Ελλάδος εκτός από τα Επτάνησα (αλλά υπάρχει τοπωνύμιο «Βαρδιόλα» στη Σκόπελο).Ειδικά για τη Ζάκυνθο, βαρδιόλες σώζονται στην Κυψέλη, στο Τραγάκι στο Μικρό Νησί, στο Ακρωτήρι, στο Αργάσι και στον Άγιο Νικόλαο. Οι περισσότερες μοιάζουν με τις βαρδιόλες στην Κεφαλλονιά, αλλά είναι αρκετά νεώτερες. Οι περισσότερες βαρδιόλες στη Ζάκυνθο κατασκευάστηκαν όταν Προβλεπτής (Proveditore) στο νησί ήταν ο Claudio Gherardini, για τον οποίο ξέρουμε ότι υπηρέτησε σε αυτήν τη θέση την περίοδο 1768-1770.Δομικά, Αρχιτεκτονικά, Οχυρωματικά ΣτοιχείαΗ νότια πλευρά της βαρδιόλας Αργασίου έχει μήκος 4 μέτρα, η ανατολική 3,10 μέτρα και η δυτική (που είναι μισογκρεμισμένη) 1,40 μέτρα. Το πάχος των τοίχων είναι στα 50 εκ. και είναι φτιαγμένοι στο μεγαλύτερο μέρος τους από θαλασσινές πέτρες, οι οποίες έχουν για αρμό υλικά θαλάσσης. Το ύψος τους σήμερα είναι περίπου στα 3 μέτρα.Στη βαρδιόλα σώζονται τρεις τυφεκιοθυρίδες (παράθυρα) εκ των οποίων οι δύο στο νότιο τοίχο και η άλλη στον ανατολικό. Βρίσκεται σε απόσταση 6 μέτρων από την ακτή και σε υψόμετρο 5,50 μέτρων από τη στάθμη της θάλασσας.

Μια βυθισμένη αρχαία πολιτεία στη Ζάκυνθο

cebcceb9ceb1-ceb1cf81cf87ceb1ceafceb1-cebccf85cebbcf8ccf80ceb5cf84cf81ceb1.jpg
Στη θαλάσσια περιοχή του Αλικανά Ζακύνθου εντοπίστηκε καθ' υπόδειξη ιδιώτη ένα τεράστιο δημόσιο οικοδόμημα. Υστερα από υποβρύχια έρευνα που διενήργησαν οι αρχαιολόγοι της Εφορείας Εναλίων Αρχαιοτήτων, διαπιστώθηκε ότι σε βάθος 2 έως 6 μέτρων και σε μικρή απόσταση από την ακτή είναι ορατό ένα πλακόστρωτο, πολλές βάσεις κιόνων και διάσπαρτο δομικό υλικό.[img]http://s.enet.gr/resources/2013-06/17-1--6-thumb-medium.jpg[/img]Τα αρχαία κατάλοιπα καταλαμβάνουν έκταση περίπου 30 στρεμμάτων. Μετρήθηκαν συνολικά 20 βάσεις κιόνων που βρίσκονται διάσπαρτες στο χώρο. Η παρατήρηση ότι οι βάσεις στο κέντρο τους φέρουν μεγάλη οπή, κυκλικής διατομής περίπου 34 εκατοστών δείχνει πως πιθανότατα οι κίονες ήταν ξύλινοι, όπως μας είπε η προϊσταμένη της Εφορείας Αγγελική Σίμωσι, η οποία θεωρεί το εύρημα «μοναδικό».Αν και η έρευνα δεν έχει ακόμη προχωρήσει και οι αρχαιολόγοι είναι επιφυλακτικοί στο να το ερμηνεύσουν, είναι πιθανόν το κτήριο αυτό να σχετίζεται με το λιμάνι της αρχαίας πόλης. Χερσαία αρχαιολογικά ευρήματα δεν υπάρχουν στην περιοχή και το μυκηναϊκό νεκροταφείο στο Καμπί (ο μοναδικός αρχαιολογικός χώρος στο νησί) απέχει πολύ από εκεί, όπως μας εξήγησε ο προϊστάμενος της ΛΕ' Εφορείας Αρχαιοτήτων Ζακύνθου Ανδρέας Σωτηρίου. «Δυστυχώς η Ζάκυνθος δεν έχει ερευνηθεί αρχαιολογικά. Η Εφορεία μας σκοπεύει σε συνεργασία με το Ολλανδικό Αρχαιολογικό Ινστιτούτο να οργανώσει μια επιφανειακή έρευνα. Να περπατήσουμε κάποιες περιοχές και να δούμε τι υπάρχει και τι δεν υπάρχει», πρόσθεσε.Πάντως αυτή τη στιγμή η απουσία κεραμικής στο χώρο καθιστά επί του παρόντος αδύνατη και τη χρονολόγηση των ευρημάτων. Ωστόσο το μέγεθος του κτηρίου υποδηλώνει την ύπαρξη σημαντικού αρχαίου οικισμού στην περιοχή του Αλικανά. Σύμφωνα με τις πρώτες εκτιμήσεις, πιθανολογείται ότι εκεί βρισκόταν η αρχαία Αρκαδία. Πρόκειται για την πρώτη πόλη του νησιού, η οποία βυθίστηκε ολόκληρη ή ένα τμήμα της. Μόνο περαιτέρω ανασκαφική έρευνα μπορεί να επιβεβαιώσει τον ισχυρισμό αυτό. Γι' αυτό οι έρευνες θα συνεχισθούν σε συνεργασία με το Δήμο Ζακύνθου ο οποίος κάλεσε την Εφορεία Εναλίων Αρχαιοτήτων για να εξετάσει κατά πόσον έχει βάση η υπόδειξη του Π. Βούτου. Πρώτο μέλημα των αρχαιολόγων θα είναι η αποτύπωση του αρχαιολογικού χώρου, όπως μας είπε η Μάγδα Αθανασούλα που έκανε την επιτόπια έρευνα. Ενδεχομένως έτσι να δοθούν απαντήσεις στα ερωτήματα που σχετίζονται με την τοπογραφία και την ιστορία της αρχαίας Ζακύνθου.Ο Ομηρος έχει δώσει την αρχαιότερη μαρτυρία για το νησί της Ζακύνθου. Στην ένατη ραψωδία της Οδύσσειας την αποκαλεί «υλήεσσα», δασώδη. Η πρώτη κατοίκησή της όμως ανάγεται στη μέση παλαιολιθική εποχή. Γνώρισε μεγάλη εμπορική και πολιτιστική άνθηση στους αρχαίους χρόνους, αλλά η σημαντικότερη περίοδος της Ζακύνθου, σύμφωνα με τα ευρήματα σε διάφορες περιοχές του νησιού (Γέρακας, Καμπί, Κερί, Μαριές), θεωρείται η μυκηναϊκή. Οπως προκύπτει από τη μυθολογική παράδοση, το όνομά της το πήρε από τον Ζάκυνθο, γιο του βασιλιά των Τρώων Δάρδανου, ο οποίος το 1537 π.Χ. εποίκισε το νησί.Οι Ζακύνθιοι πήραν μέρος στον Τρωικό Πόλεμο στο πλευρό του Οδυσσέα, καθώς το νησί τελούσε υπό την εξουσία του βασιλιά της Ιθάκης. Αργότερα επαναστάτησαν και από το 650 π.Χ. ώς το 404 π.Χ. έζησαν ελεύθεροι σε δημοκρατικά πολιτεύματα όπου ανέπτυξαν έναν αξιοσημείωτο πολιτισμό. Οταν όμως κατελήφθησαν από τους Αχαιούς, εγκαθιδρύθηκε πάλι η ολιγαρχία. Δεν αναμείχθηκαν στους Περσικούς Πολέμους, αλλά κατά τον Πελοποννησιακό Πόλεμο συμμάχησαν με τους Αθηναίους.

Zakynthos -history / Ζακυνθος -ιστορία

02-00-castillo-de-sagunto-20-vistas.jpg
Το όνομα Ζάκυνθος όπως αναφέρει ο Όμηρος το έλαβε από τον Ζάκυνθο, που ήταν γιος του βασιλιά της Τροίας Δάρδανου. Ο Ζάκυνθος έφτασε στο νησί από την Αρκαδική Πόλη Ψωφίδα και εγκαταστήθηκε γύρω στα 1500 π.χ όπου έκτισε την ομώνυμη πόλη.

    Οι άποικοι αυτοί ονόμασαν την ακρόπολη του νησιού Ψωφίδα για να θυμούνται την πατρίδα τους. Έτσι λοιπόν οι πρώτοι κάτοικοι πιστεύεται ότι ήταν οι Αχαιοί όμως σύμφωνα με τον Πλίνιο το νησί είχε κατοίκους πριν από το 3000 π.χ και ονομάζονταν Υρία από τον προηγούμενο οικιστή τον ήρωα Υριέα ο οποίος προέρχονταν από την Υρία της Βοιωτίας. Ο ιστορικός μελετητής Γούντ αναφέρει πως το όνομα του νησιού οφείλεται στην ορεινή μορφολογία του Ζα-κυνθος όπου στα αρχαία σημαίνει πολύ – λόφος. Άλλοι μελετητές αποκαλούν το νησί με διάφορα ονόματα όπως Ιάκυνθος, Διάκυνθος, Ζάκητα, Jacinthum, Jantes και Lesante.
    Η ιστορία του νησιού είναι όμοια με αυτή των άλλων νησιών του Ιονίου έχει τις ρίζες της στην αρχαιότητa. Τα παλαιότερα ίχνη ζωής τα οποία βρέθηκαν στο νησί προέρχονται από την νεολιθική εποχή και τα οποία εντοπίστηκαν στο Λαγανά. Δείγματα ενός λαμπρού πολιτισμού χωρίς όμως να επιτρέπουν στους μελετητές την άντληση περισσότερων στοιχείων σχετικά με το παρελθόν της, ιδιαίτερα λόγω των καταστρεπτικών σεισμών.

    Κοντά στο φρούριο εντοπίστηκε ένα μαρμάρινο σύμπλεγμα θεϊκών μορφών όπως του Απόλλωνα, της Αφροδίτης και της Άρτεμης, το οποίο βρίσκεται στο Μουσείο Τιέμπολο της Βενετίας. Επίσης ερείπια αρχαίων ναών, τάφων και κτισμάτων βρίσκονται διάσπαρτα σε πολλά σημεία του νησιού. 

    Οι απόγονοι του Ζακύνθου δημιούργησαν έναν αξιοσημείωτο πολιτισμό και άρχισαν να ιδρύουν αποικίες για την εξάπλωση του. Μία από αυτές αποτέλεσε η Ζακάνθα αποικία στην Ισπανία όπου καταστράφηκε το 218 π.χ, η πόλη Κυδωνιές στην Κρήτη και η πόλη Φωκίδα στο Πυρρηναίο πάλι στην Ισπανία. Το νησί κατάλαβε ο βασιλιάς της Κεφαλληνίας Αρκείσιος όπου τον διαδέχτηκε πολύ αργότερα ο βασιλιάς της Ιθάκης Οδυσσέας. Έτσι λοιπόν στους μυκηναϊκούς χρόνους το νησί αποτελούσε τμήμα του βασιλείου της Ιθάκης και οι Ζακυνθινοί μαζί με τον Οδυσσέα έλαβαν μέρος στην εκστρατεία της Τροίας. Ο Όμηρος αποκάλεσε το νησί «υλήεσσαν» δηλαδή κατάφυτη. Μετά τον Τρωικό πόλεμο η Ζάκυνθος φαίνεται ότι αποσπάσθηκε από την κυριαρχία της Ιθάκης  και ότι για επτά περίπου αιώνες δημιούργησε ελεύθερο δημοκρατικό βίο.

    Η γεωγραφική θέση, το εύφορο έδαφος και οι πηγές πίσσας του νησιού έπαιξαν ενεργό ρόλο στην οικονομική ανάπτυξη του νησιού με αποτέλεσμα τον 6ο αι. π.χ να κοπεί αργυρό νόμισμα  το οποίο απεικόνιζε το τρίποδα το ιερό σύμβολο του Απόλλωνα το οποίο διαδέχτηκε η λύρα τον 5ο αι. π.χ. Το 455 π.χ η Ζάκυνθος ενώθηκε με την συμμαχία των Αθηναίων όπου μετά την συντριβή της βρέθηκε κάτω από την κατοχή των Λακεδαιμονίων με αποτέλεσμα την αλλαγή του δημοκρατικού πολιτεύματος σε ολιγαρχικό.

    Κατά την περίοδο της Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας η Ζάκυνθος εντάσσεται στην ρωμαϊκή επαρχία της Αχαίας και άρχισε να αποτελεί τόπο επίσκεψης διάσημων διανοούμενων της Ρώμης. Στους Μιθριδατικούς πολέμους οι Ζακυνθινοί κρατούν ουδέτερη στάση ενώ παράλληλα στην Ζάκυνθο ξεκινάει και η διάδοση του Χριστιανισμού την οποία άρχισε κατά μία εκδοχή η Μαρία η Μαγδαληνή και κατά την άλλη η Αγία Βεατρίκη.

    Με την ίδρυση της Βυζαντινής Αυτοκρατορίας η Ζάκυνθος άνηκε στην επαρχία της Ιλλυρίας χωρίς όμως να έχει την πρέπουσα φροντίδα και προστασία. Έτσι λεηλατήθηκε γύρω στα 466 μ.χ από τον βασιλιά των βανδάλων της Αφρικής Γιλδέριχου. Αργότερα το νησί δοκιμάστηκε για ακόμη μια φορά γύρω στα 591 μ.χ από το λοιμό που μάστιζε όλη την Αυτοκρατορία.

    Οι περιπέτειες των ζακυνθινών δεν τελειώνουν εδώ, λόγω της γεωγραφικής θέσης κλειδί ανάμεσα στην Ανατολή και Δύση το νησί λεηλατείται κατά την περίοδο των Σταυροφοριών.

    Στο τέλος του 12ου αι. το νησί περνάει στην κατοχή των Γάλλων κομητών Ορσίνι που κυβέρνησαν το νησί μέχρι το 1357. Το 1479 ο Λεονάρδος Γ΄ Τόκκος φοβούμενος την τούρκικη απειλή καταφεύγει στην Ιταλία πουλώντας τα κτήματα του σε Βενετούς. Έτσι άδοξα τελειώνει η δυναστεία των Τόκκων που κράτησε περίπου έναν αιώνα.

    Το νησί όμως μέσα σε αυτά τα χρόνια κατάφερε να οργανωθεί διοικητικά και να αναπτυχθεί οικονομικά με αποτέλεσμα ο πληθυσμός να φτάνει τις 25.000. Παρά τις προσπάθειες των Βενετών οι Τούρκοι καταλαμβάνουν το νησί και η καταστροφή και η λεηλασία πραγματοποιούνται.

    Το 1485 μέσα από διπλωματικούς αγώνες οι Βενετοί ξαναπαίρνούν την Ζάκυνθο με τον όρο να πληρώνουν 500 δουκάτα το χρόνο στον Σουλτάνο. Οι Βενετοί επέβαλαν τους νόμους τους και χώρισαν τους κατοίκους σε τρεις κατηγορίες : τους ευγενείς (nobili), οι οποίοι γραφόντουσαν και στην λεγόμενη «Χρυσή Βίβλο» (libro d’oro),τους αστούς (civili) και τους ποπολάρους (popolari).Mε την παροχή προνομίων, φοροαπαλλαγών και την παραχώρηση κτισμάτων και σπιτιών επιτυγχάνουν να ξαναζωντανέψουν το νησί.

    Είναι σημαντικό το γεγονός πως παρά την συνεχή ανανέωση κατοίκων και αλλαγή πληθυσμού το ζακυνθινό στοιχείο παραμένει αναλλοίωτο, σε αυτό πρωταγωνιστικό ρόλο έπαιξαν οι κάτοικοι οι οποίοι αφομοίωναν τα καλύτερα στοιχεία των ξένων πολιτισμών, διατηρώντας ανέπαφα τα τοπικά γνωρίσματα τους. Μέσα σε λίγα χρόνια το νησί ανακυρίζεται σε “Φλωρεντία της Ελλάδας” και αυτό λόγω της επιβλητικής αρχιτεκτονικής στα κτίσματα, τις γραφικότατες και μοναδικές στοές και τους καλοσχηματισμένους δρόμους.

    Η ειρηνική ζωή των ζακυνθινών διακόπτεται το 1499 με την Βενετουρκική σύρραξη και το νησί μετατρέπεται σε σταθμό ανεφοδιασμό και προετοιμασίας του Βενετικού και Γαλλικού στόλου. Μπροστά στο όραμα της ελεύθερης Ελλάδας πολλοί ζακυνθινοί με προσωπική τους συμμετοχή σε πλοία βοηθούν τους Έλληνες στην ναυμαχία της Ναυπάκτου το 1571 όπου ο τούρκικος στόλος κατατροπώνεται.

    Την περίοδο του Κρητικού πολέμου (1645-1669) τα Επτάνησα θα παίξουν αποφασιστικό ρόλο στις μάχες κατά των Τούρκων. Οι Βενετοί ανταλλάζουν την Κρήτη με τους Τούρκους με την συμφωνία να σταματήσουν να πληρώνουν φόρο για την Ζάκυνθο, έτσι πολλοί κρητικοί επιλέγουν την Ζάκυνθο ως νέα πατρίδα.

    Το 1770 περίπου 8.000 πελοποννήσιοι καταφεύγουν στο νησί για να αποφύγουν την μανία των Τούρκων. Το 1797 το νησί περνάει στους δημοκράτες Γάλλους ενώ το 1798 παραδίδεται στους Ρώσους. Το 1800 υπογράφεται συνθήκη ανάμεσα σε Ρωσία και Τουρκία όπου αποφασίζεται η ίδρυση της Επτανησιακής Πολιτείας ,του πρώτου ανεξάρτητου Ελληνικού κράτους το οποίο κράτησε επτά χρόνια.

    Το 1807 μετά από πολλούς διπλωματικούς αγώνες η Ζάκυνθος για δύο χρόνια περνάει στην κυριαρχία των Γάλλων αυτοκρατορικών και στην συνέχεια στους Άγγλους. Οι Άγγλοι ορίζουν την Ζάκυνθο ως πρωτεύουσα του Κράτους του Ιονίου. Κατά την περίοδο της Αγγλικής κατοχής οργανώνεται η δημόσια υγεία, γίνονται έργα στην ύδρευση και στην οδοποιία.

    Γύρω στα 1814 ιδρύονται τα “Ηνωμένα Κράτη των Ιόνιων Νήσων” στα οποία περικλείονται όλα τα νησιά του Ιονίου. Την ίδια περίοδο οι Έλληνες ιδρύουν την Φιλική Εταιρεία με απώτερο σκοπό να οργανώσουν την επανάσταση που τόσο καιρό προετοιμάζουν, έτσι το 1818 η έδρα της φιλικής εταιρείας μεταφέρεται στην Ζάκυνθο. Όταν οι Άγγλοι αντιλαμβάνονται την ύπαρξη της Φιλικής Εταιρείας στο νησί ξεσπούν έρευνες και διώξεις κατά των υπευθύνων και συμμετεχόντων. Με την κήρυξη της επανάστασης του 1821 οι Ζακυνθινοί συμμετέχουν στους αγώνες κατά του Τούρκικου ζυγού παρά τις αγγλικές απαγορεύσεις και έντονες αντιδράσεις.

    Παρά την απελευθέρωση της Ελλάδας τα Επτάνησα δεν ακολούθησαν την τύχη της έτσι παρέμειναν υπό αγγλική κατοχή. Την περίοδο του Κριμαίκου πολέμου (1852-1855) το νησί θα δοκιμαστεί ξανά αφού το εμπόριο και η ναυτιλία θα σταματήσει, ενώ τόσο η καλλιέργεια των σταφιδαμπέλων που θα χτυπηθεί από αρρώστια αλλά και η επιδημία χολέρας θα αποδυναμώσει σε καταστροφικό σημείο το νησί της Ζακύνθου.

    Το 1863 μετά από τον διωγμό του Όθωνα από την Ελλάδα ως κίνηση καλής θέλησης η Αγγλία δέχεται να παραχωρήσει στο ελληνικό κράτος τα Ιόνια νησιά. Έτσι στις 5 Ιονίου υπογράφεται στο Λονδίνο η συνθήκη της Αγγλίας για την παραίτηση της από την προστασία των Επτανησίων.

    Έτσι στις 21 Μαΐου του 1864 υψώνεται στο κάστρο της Ζακύνθου η Ελληνική σημαία παρασύροντας τους κατοίκους σε δάκρυα χαράς, συγκίνησης και ενθουσιασμού.

    Ο ελληνικός στρατός υποδέχεται λαμπρά και ζητωκραυγάζεται από τους Ζακυνθινούς στις 14 Ιουλίου μέσα σε ένα κλίμα πανηγυριών. Έτσι μετά από εκατοντάδες χρόνια κατοχής τα Επτάνησα πλέον ανήκουν στο ελλαδικό χώρο και ενώνουν την μοίρα τους με τους υπόλοιπους έλληνες οραματίζοντας ένα καλύτερο μέλλον.

    Κατά την διάρκεια του δεύτερου παγκοσμίου πολέμου το νησί καταλαμβάνεται το 1941 από την Ιταλία, το 1943 περνάει στην Γερμανική κατοχή και το 1944 απελευθερώνεται με την υποχώρηση των Γερμανικών στρατευμάτων από την Ελλάδα.