Έθιμα και μυρωδιές από τη Ζάκυνθο

  • dscn6909a.jpg

Πάσχα

pasxazakynthos.jpg
Όπως σε όλο το Ιόνιο έτσι και στη Ζάκυνθο, η περίοδος του Πάσχα είναι από τις μαγευτικές εποχές του χρόνου, λόγω της κατανυκτικής ατμόσφαιρας που δημιουργείται στους ναούς αλλά και των πανέμορφων εθίμων, των οποίων οι ρίζες χάνονται στα βάθη των αιώνων.
Στη Ζάκυνθο, οι ιερές τελετές αρχίζουν την Κυριακή των Βαΐων, όταν στις 11 το πρωί, αρχίζουν οι καμπάνες των εκκλησιών να χτυπούν χαρμόσυνα, ενώ κρέμεται το «βαγί» πάνω τους.
Την Κυριακή των Βαΐων, μετά τη θεία λειτουργία, στις στολισμένες με βαγιά εκκλησίες οι νεωκόροι, μοιράζουν σ' όλα τα σπίτια το βαγί και οι πιστοί το τοποθετούν στις εικόνες.
Οι θρησκευτικές εκδηλώσεις αρχίζουν να κορυφώνονται τη Μεγάλη Τρίτη, όπου στους ναούς ψάλλεται το κατανυκτικό τροπάριο της Κασσιανής από τις μελωδικές χορωδίες των ναών του νησιού.
Η Μεγάλη Πέμπτη είναι μέρα πένθους καθώς μετά την ακολουθία του εσπερινού, οι καμπάνες των ιερών ναών σταματούν να χτυπούν έως το Μεγάλο Σάββατο το βράδυ.
Τη Μεγάλη Παρασκευή το πρωί γίνεται η Αποκαθήλωση. Ο ιερέας κατεβάζει την ολόσωμη ξυλόγλυπτη εικόνα του Ιησού τυλιγμένη σε λευκό σεντόνι από το Σταυρό και γίνεται η περιφορά της εντός του ναού. Στη συνέχεια την τοποθετεί στον Επιτάφιο.
Την ίδια μέρα στις δύο το μεσημέρι γίνεται με κατάνυξη και μεγαλοπρέπεια η μοναδική στον ορθόδοξο χριστιανικό κόσμο λιτανεία τού Εσταυρωμένου στην πόλη. Χιλιάδες πιστοί συρρέουν στην κεντρική πλατεία του νησιού και ακολουθούν τη μυσταγωγική τελετή με τον Εσταυρωμένο και την περίφημη εικόνα της Mater Dolorosa μέχρι την εκκλησία του Αγίου Νικολάου των ναυτικών, όπου ο μητροπολίτης ευλογεί τους πιστούς, μεταφέρει τον Εσταυρωμένο στο εσωτερικό της εκκλησίας και τον τοποθετεί στον Επιτάφιο. Το βράδυ, σε όλες τις εκκλησίες του νησιού ακολουθεί ο επιτάφιος θρήνος.
Ξημερώνοντας Μεγάλο Σάββατο, στις δυο μετά τα μεσάνυχτα, τελείται στον Μητροπολιτικό Ναό της πόλης η Ακολουθία του Όρθρου του Μεγάλου Σαββάτου ή ο Επιτάφιος Θρήνος και στις 4 το πρωί γίνεται η λιτανεία του Επιταφίου στην πόλη. Με την επιστροφή της πομπής στο ναό ακολουθεί ο Εσπερινός του Μεγάλου Σαββάτου και η πρώτη Ανάσταση, η γνωστή από τα βενετσιάνικα έθιμα Γκλόρια, σε ανάμνηση της δόξας του Χριστού μετά την Ανάσταση που συνοδεύεται από το σπάσιμο των πήλινων στην πλατεία του Αγίου Μάρκου αλλά και στις αυλές των σπιτιών.
Την ίδια ημέρα το βράδυ στις 11 τελείται η Ακολουθία του Όρθρου, και στις 11.45 γίνεται η εκκίνηση της Ιεράς Πομπής στις πλατείες της πόλης και των χωριών όπου τελείται η Αναστάσιμη Θεία Λειτουργία ακριβώς στις 12. Μια περίλαμπρη γιορτή με χιλιάδες πυροτεχνήματα σε όλο το νησί και η απαρχή ενός τριήμερου γλεντιού σε όλα τα σπίτια και τις γειτονιές της πόλης και των χωριών.
 
 

Πρόγραμμα Ιερών Τελετών της Μεγάλης Εβδομάδας και του Πάσχα

agios-dionisios-zakynthos.jpg
Ακολουθεί το πρόγραμμα με τις Ιερές Τελετές που θα πραγματοποιηθούν στην Ζάκυνθο κατα την διάρκεια της Μεγάλης Εβδομάδας και του Πάσχα.
 
Κυριακή των Βαΐων, ώρα 8.00 π.μ., θα τελεσθεί στον Ιερό Ναό του Αγίου Διονυσίου Αρχιερατική Θεία Λειτουργία
και ώρα 7.30 μ.μ., στον ίδιο Ναό θα τελεσθεί η Ακολουθία του Νυμφίου.
 
Μεγάλη Τρίτη, ώρα 7.30 μ.μ., θα τελεσθεί στον Ιερό Μητροπολιτικό Ναό η Ακολουθία του Νυμφίου.
 
Μεγάλη Τετάρτη, ώρα 4.00 μ.μ., θα τελεσθεί το Μυστήριο του Ευχελαίου στο Γενικό Νοσοκομείο Ζακύνθου και ώρα 6.30 μ.μ. θα τελεσθεί το Ιερό Ευχέλαιο στον Ιερό Ναό του Αγίου Διονυσίου.
 
Μεγάλη Πέμπτη, ώρα 8.00 π.μ., θα τελεσθεί στον Ιερό Μητροπολιτικό Ναό Αγίου Νικολάου η Θεία Λειτουργία του Μεγάλου Βασιλείου.
και ώρα 7.30 μ.μ., θα τελεσθεί στον Ιερό Ναό Αγίου Διονυσίου η Ακολουθία του Όρθρου της  Mεγάλης Παρασκευής (Άγια Πάθη).
 
Μεγάλη Παρασκευή, ώρα 8.00 π.μ., θα τελεσθεί στον  Ιερό Ναό Αγίου Διονυσίου η Ακολουθία των Μεγάλων Ωρών
και στη συνέχεια, ώρα 10.15 π.μ., η Ακολουθία του Εσπερινού (Αποκαθήλωση).
Την ίδια ημέρα, ώρα 2.00 μ.μ., θα γίνει με κατάνυξη και μεγαλοπρέπεια από τον Ιερό Ναό Αγίου Νικολάου του Μώλου (Πλατεία Σολωμού), η επίσημη Λιτάνευση του  Εσταυρωμένου στην πόλη, κατά το ζακυνθινό Τυπικό.
και ώρα 7.30 μ.μ., θα τελεσθεί στον Ιερό Ναό του Αγίου Διονυσίου η Ακολουθία του Όρθρου του Μεγάλου Σαββάτου (Επιτάφιος Θρήνος).
 
Μέγα Σάββατο, ώρα 1.30 μετά τα μεσάνυχτα, θα τελεσθεί στον Ιερό Μητροπολιτικό Ναό Αγίου Νικολάου η Ακολουθία του Όρθρου του Μεγάλου Σαββάτου (Επιτάφιος Θρήνος),
και στη συνέχεια στις 04.15 θα γίνει η επίσημη Λιτάνευση του Επιταφίου στην πόλη. Με την επιστροφή της πομπής στο Ναό θα ακολουθήσει ο Εσπερινός του Μεγάλου Σαββάτου, η πρώτη Ανάσταση (Γκλόρια) και η Θεία Λειτουργία του Μεγάλου Βασιλείου.
Την ίδια ημέρα, ώρα 11.00 μ.μ., θα τελεσθεί στον Ιερό Μητροπολιτικό Ναό Αγίου Νικολάου η Ακολουθία του Όρθρου,
στις 11.45 θα γίνει η εκκίνηση της Ιεράς Πομπής από τον Ιερό Ναό για την Ακολουθία της  Αναστάσεως στην πλατεία του Αγίου Μάρκου.
Στη συνέχεια στον παραπάνω Ναό θα τελεσθεί η Αναστάσιμη Αρχιερατική Θεία Λειτουργία, η οποία θα περατωθεί, ώρα 01.30 το πρωί.
 
Κυριακή του Πάσχα, από ώρα 11.00 π.μ. έως 1.00 μ.μ. ο Σεβασμιώτατος Μητροπολίτης, αφού ευλογήσει τα πασχαλινά αυγά, θα δεχθεί ευχές στο Αρχονταρίκι της Ιεράς Μονής Αγίου Διονυσίου.
κα ώρα 7.30 μ.μ., θα τελεσθεί στον Ιερό Ναό Αγ. Λαζάρου πόλεως, ο Εσπερινός του Πάσχα  (Αγάπη)  και στη συνέχεια θα γίνει η Λιτάνευση των Ιερών Εικόνων της Αναστάσεως και της  Υπεραγίας Θεοτόκου  της Γαλανούσας.
 
Δευτέρα του Πάσχα, ώρα 8 μ.μ. θα γίνει από τον Ιερό Ναό Αγίου Νικολάου Ψηλώματος στον Ιερό Ναό Αγίας Τριάδος η Λιτάνευση των Ιερών Εικόνων της Αναστάσεως και της Υπεραγίας Θεοτόκου της Λαουρένταινας.
 
Σε όλες τις παραπάνω Ιερές Ακολουθίες και Τελετές θα προεξάρχει ο Σεβασμιώτατος Μητροπολίτης Ζακύνθου κ.κ. ΔΙΟΝΥΣΙΟΣ.
 
Τις έξω του Ιερού Ναού παρατάξεις, προς απόδοση των κανονισμένων τιμών, θα αποτελέσουν Τμήματα: Προσκόπων, Οδηγών, αντιπροσωπείες Δημοτικών Σχολείων, Γυμνασίων, Λυκείων, Επαγγελματικών Σχολών, η Φιλαρμονική του Δήμου Ζακυνθίων και οι Φιλαρμονικές Κατασταρίου και Μαχαιράδου.
Το γενικό πρόσταγμα των παρατάξεων θα έχει το Γραφείο Φυσικής Αγωγής Ζακύνθου.
Εκκλησιαστικοί Τελετάρχες ορίζονται ο Αιδεσιμολ. Πρωτοπρεσβύτερος του Οικουμενικού Θρόνου Παναγιώτης Καποδίστριας, Γενικός Αρχιερατικός Επίτροπος της Ι.Μ.Ζ. και ο Αιδεσιμολ. Πρωτοπρεσβύτερος Χαράλαμπος Κυπριώτης Ἀρχιερατικός Ἐπίτροπος πόλεως Ζακύνθου.
 
Θερμή παράκληση: Οι κ.κ. προσκεκλημένοι κατά τις Λιτανείες του Εσταυρωμένου και του Επιταφίου παρακαλούνται να φέρουν σκούρο ένδυμα και μαύρη γραβάτα.